นโยบายในการทำธุรกิจ
ธสน. มีวัตถุประสงค์เพื่อการให้บริการทางการเงินในรูปแบบต่างๆ เพื่อสนับสนุนผู้ส่งออก รวมทั้งการให้บริการอื่นๆ ที่จะช่วยเหลือการส่งออกให้สามารถแข่งขันในตลาดต่างประเทศได้ รวมถึงการสนับสนุนกิจการต่างๆ ที่สามารถได้มาซึ่งเงินตราต่างประเทศ หรือช่วยให้ประเทศประหยัดเงินตราต่างประเทศ
กลุ่มลูกค้าของธนาคาร ได้แก่ ผู้ส่งออกสินค้าและบริการกิจการที่สามารถได้มาซึ่งเงินตราต่างประเทศ กิจการที่ผลิตเพื่อผู้ส่งออกหรือการส่งออก ผู้ลงทุนไทยหรือผู้ประกอบการในต่างประเทศที่จะช่วยสร้างรายได้จากต่างประเทศหรือขยายฐานการค้าระหว่างประเทศ และรวมถึงคู่ค้าต่างประเทศที่ซื้อสินค้าหรือบริการจากไทย หรือที่มีผลต่อการขายสินค้าและบริการของไทย ซึ่งอาจเป็นทั้งธุรกิจเอกชน ผู้ร่วมลงทุน รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานของรัฐบาลต่างประเทศ
นโยบายในการให้บริการทางการเงินเพื่อการส่งออก ธสน. ไม่ได้ต้องการทดแทนบริการของธนาคารพาณิชย์แต่มุ่งเน้นการให้บริการเสริมหรือเพิ่มเติมในส่วนที่ธนาคารพาณิชย์ยังให้บริการไม่เพียงพอ หรือที่ผู้ส่งออกยังมีความต้องการการสนับสนุนมากกว่าที่มีอยู่แล้ว รวมทั้งการรับความเสี่ยงในส่วนที่ธนาคารพาณิชย์อาจไม่สามารถรับได้
ทั้งนี้ เพื่อช่วยให้ผู้ส่งออกสามารถส่งออกได้มากขึ้นหรือสะดวกขึ้นเพื่อให้ได้มาซึ่งเงินตราต่างประเทศ บริการเสริมที่สำคัญที่ให้บริการแล้ว เช่น การให้สินเชื่อระยะยาวเพื่อสนับสนุนการส่งออกสินค้าทุน หรือสินค้าเกษตรรายการพิเศษ การให้บริการสำหรับการส่งสินค้าไปตลาดใหม่ๆ ที่ยังขาดบริการจากธนาคารพาณิชย์ หรือเพื่อขยายฐานการค้าและการลงทุน การรับประกันความเสี่ยงในการเรียกเก็บเงินจากการส่งออก สินเชื่อเพื่อสนับสนุนงานรับเหมาก่อสร้างในต่างประเทศ สินเชื่อสำหรับผู้ลงทุน หรือร่วมลงทุนในต่างประเทศ เป็นต้น
นอกจากนี้ ธสน. ยังมีหน้าที่ช่วยแก้ปัญหาดุลการค้าและดุลบริการของประเทศ โดย ธสน. จะมีส่วนร่วมในการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันทางการค้า ช่วยแก้ปัญหาของภาคการส่งออก ตลอดจนพัฒนาบริการใหม่ๆ ที่ช่วยแก้ปัญหาดังกล่าวหรือสนับสนุนนโยบายใหม่ๆ ของทางการ เช่น บริการสินเชื่อพาณิชย์นาวี สินเชื่อเพื่อปรับเปลี่ยนเครื่องจักรสำหรับอุตสาหกรรมส่งออก สินเชื่อเพื่อเตรียมการส่งออกเป็นเงินสกุลต่างประเทศ สินเชื่อสำหรับผู้ส่งออกรายย่อย การพัฒนาวิธีการชำระเงินระหว่างประเทศกับประเทศที่ฐานะทางการเงินยังไม่แข็งแรงที่เป็นตลาดใหม่ของโลก หรือประเทศที่ระบบการชำระเงินยังขาดความน่าเชื่อถือ เช่น กลุ่มประเทศอินโดจีน กลุ่มประเทศยุโรปตะวันออก ประเทศคู่ค้าใหม่ๆ ซึ่งรวมทั้งการทำความตกลงแบบสองฝ่ายในรูปแบบต่างๆ กันตามความเหมาะสมที่จะเอื้ออำนวยให้เกิดการค้าระหว่างกันได้มากขึ้น
นอกจากหน้าที่หลักในการให้บริการสินเชื่อแก่ผู้ส่งออกในประเทศแล้ว ธสน. ให้ความสนใจแก่การสนับสนุนผู้ลงทุนในประเทศเพื่อนบ้านเป็นพิเศษ เพื่อประโยชน์ต่อเนื่องสำหรับการส่งออก
การประหยัดเงินตราต่างประเทศหรือการแสวงหาแหล่งทรัพยากรเพื่อนำมาใช้ในประเทศ ธสน. ให้การสนับสนุนโครงการพัฒนาของประเทศเพื่อนบ้าน หรือประเทศที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดที่มีความเป็นไปได้ทางเชิงพาณิชย์ ทั้งนี้ โครงการดังกล่าวจะต้องส่งผลที่ดีต่อประเทศหรือมีผลประโยชน์ทางธุรกิจกลับสู่ประเทศไทย เช่น โครงการที่ว่าจ้างผู้รับเหมาก่อสร้างไทย โครงการที่ซื้อวัสดุก่อสร้างหรืออุปกรณ์จากประเทศไทย โครงการที่ใช้เครื่องจักรหรือแรงงานไทย ตลอดจนโครงการที่ผลิตวัตถุดิบหรือพลังงานขายให้แก่ประเทศไทย เป็นต้น
การดำเนินธุรกิจหลายประเภทของ ธสน. จัดว่ามีความเสี่ยงสูง เช่น การรับประกันความเสี่ยงในการเรียกเก็บเงินจากการส่งออก การให้สินเชื่อเพื่อสนับสนุนโครงการในประเทศเพื่อนบ้านตามนโยบายรัฐบาล ฯลฯ แต่ ธสน. ก็ได้รับความคุ้มครองจากรัฐบาล ซึ่งพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทยมาตรา 23 และ 24 ระบุไว้ว่า ในกรณีที่ธนาคารได้รับความเสียหายเนื่องจากการดำเนินธุรกิจตามนโยบายรัฐบาลหรือมติคณะรัฐมนตรี หรือกรณีที่ธนาคารได้รับความเสียหายเนื่องจากการดำเนินธุรกิจรับประกัน ให้กระทรวงการคลังดำเนินการจัดสรรเงินจากงบประมาณประจำปี เพื่อชดเชยแก่ธนาคารตามจำนวนที่เสียหายนั้น
แม้ว่า ธสน. จะได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติฯ ดังที่ระบุข้างต้น ธสน. ยังคงดำเนินธุรกิจการให้บริการทางการเงินด้วยความระมัดระวัง การให้สินเชื่อทุกรายจะต้องดำเนินไปตามหลักของการธนาคารที่ดี (Sound Banking Practice) โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้เชิงพาณิชย์และความสามารถในการชำระเงินคืนของผู้กู้เป็นสำคัญ
จรรยาบรรณของพนักงาน ธสน. แบ่งเป็น 5 หมวด คือ
หมวดที่ 1 จรรยาบรรณต่อธนาคาร
หมวดที่ 2 จรรยาบรรณต่อลูกค้า
หมวดที่ 3 จรรยาบรรณต่อผู้ร่วมงาน
หมวดที่ 4 จรรยาบรรณต่อตนเองและสังคม
หมวดที่ 5 จรรยาบรรณต่อคู่แข่งทางการค้า
หมวดที่ 1 จรรยาบรรณต่อธนาคาร
- ปฏิบัติตนตามข้อบังคับ ระเบียบ คำสั่ง กฎเกณฑ์ต่างๆ ของธนาคาร
- มีทัศนคติที่ดี และมีความภักดีต่อธนาคาร
- มีความสำนึกรับผิดชอบต่อการปฏิบัติหน้าที่อย่างเต็มกำลังความรู้ความสามารถของตนและคำนึงถึงประโยชน์ของธนาคาร
- ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริตและเที่ยงธรรม รวมทั้งหลีกเลี่ยงการกระทำใดๆ ที่จะเป็นข้อครหาในความซื่อสัตย์ สุจริต และเที่ยงธรรม
- ไม่นำข้อมูลข่าวสารเทคโนโลยีที่เป็นความลับของธนาคารหรือที่ยังไม่มีนโยบายหรือแนวทางดำเนินการในเรื่องนั้นๆ อย่างชัดเจนหรืออื่นใดที่อาจกระทบกระเทือนต่อชื่อเสียง และการดำเนินการของธนาคารให้รั่วไหลหรือตกไปถึงบุคคลภายนอก
- ใช้และรักษาทรัพย์สินของธนาคารให้ได้ประโยชน์อย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพ และไม่นำไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตน รวมทั้งช่วยกันดูแลทรัพย์สินและสถานที่ทำงานให้เป็นระเบียบและสะอาดอยู่เสมอ
- ปฏิบัติตนเพื่อเชิดชูชื่อเสียง เกียรติคุณของธนาคาร รวมทั้งหลีกเลี่ยงการกระทำใดๆ ที่นำมาซึ่งความเสื่อมเสียชื่อเสียงเกียรติคุณของธนาคาร หรือขัดต่อผลประโยชน์ของธนาคาร
หมวดที่ 2 จรรยาบรรณต่อลูกค้า
(ลูกค้าหมายรวมถึงเจ้าหนี้และผู้ติดต่อธุรกิจอื่นๆ กับธนาคาร)
- รักษาความลับและข้อมูลต่างๆ ของลูกค้าอย่างเคร่งครัด
- อำนวยความสะดวกและปฏิบัติภารกิจให้แก่ลูกค้าอย่างเสมอภาค ด้วยความสุภาพเรียบร้อย เต็มใจ เต็มความสามารถ โดยไม่ชักช้า
- ให้ข้อมูลข่าวสารการบริการที่มีความโปร่งใส คือชัดเจนและตรวจสอบได้
- หลีกเลี่ยงที่จะรับสิ่งของ เงิน สิทธิพิเศษ หรือประโยชน์อย่างอื่น ทั้งทางตรงและทางอ้อมจากลูกค้าหรือบุคคลอื่นที่มีหน้าที่หรือธุรกิจเกี่ยวข้องกับธนาคาร เว้นแต่ในโอกาสหรือเทศกาลอันเป็นประเพณีนิยม ทั้งนี้จะต้องไม่มีราคาสูงเกินสมควรหรือเกินแก่เหตุ
- รับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากลูกค้าด้วยความยินดี และพร้อมที่จะชี้แจงข้อมูลที่ถูกต้องตามสถานะแห่งตน หรือนำข้อเสนอที่มีประโยชน์ไปปฏิบัติให้บังเกิดผล หรือเสนอต่อผู้มีอำนาจดำเนินการ
- รักษาผลประโยชน์ของลูกค้าและข้อผูกพันสัญญาที่ธนาคารให้ไว้แก่ลูกค้า
- กรณีมีการขัดกันของผลประโยชน์หรือส่วนได้เสียกับลูกค้าให้รายงานผู้บังคับบัญชาโดยเร็วที่สุด และดำเนินการด้วยความโปร่งใสทันที
หมวดที่ 3 จรรยาบรรณต่อผู้ร่วมงาน
- รักษาและเสริมสร้างความสามัคคีระหว่างผู้ร่วมงาน รวมทั้งให้ความช่วยเหลือเกื้อกูลกันในทางที่ชอบที่เป็นประโยชน์ต่องานของธนาคาร
- ให้ความรู้และถ่ายทอดประสบการณ์ในการทำงานแก่ผู้ร่วมงาน
- ปฏิบัติต่อผู้ ร่วมงานด้วยความสุภาพ ให้ความเคารพในความเป็นปัจเจกชน และศักดิ์ศรีของผู้ร่วมงาน ให้ความเอาใจใส่ดูแลทุกข์สุข และมีเมตตาธรรมต่อเพื่อนร่วมงานและผู้ใต้บังคับบัญชาอยู่เสมอ
- ไม่นำเรื่องส่วนตัวหรือข้อมูลของผู้ร่วมงานไปวิพากษ์วิจารณ์ในทางที่เสื่อมเสียแก่ผู้ร่วมงาน หรือภาพพจน์โดยส่วนรวมของธนาคาร
- รับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะของเพื่อนร่วมงาน ผู้ใต้บังคับบัญชา และพิจารณานำไปใช้ในทางที่เป็นประโยชน์ต่องานของธนาคาร
- มีสัมมาคารวะต่อผู้บังคับบัญชา ปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้บังคับบัญชา และปฏิบัติงานตามลำดับบังคับบัญชา ยกเว้นกรณีมีเหตุผลอันสมควร
หมวดที่ 4 จรรยาบรรณต่อตนเองและสังคม
- พัฒนาตนเองให้สามารถปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลอยู่เสมอ
- ยึดมั่นในคุณธรรมและไม่แสวงหาตำแหน่ง ความดีความชอบ หรือประโยชน์อื่นใดจากผู้บังคับบัญชาหรือจากบุคคลอื่นใด
- ดำเนินชีวิตให้เหมาะสมกับฐานะของตน
- ประพฤติตนอยู่ในกรอบของกฎหมาย ศีลธรรม ละเว้นอบายมุข สนับสนุนกิจกรรมหรือกิจการใดๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม รวมทั้งอนุรักษ์และจรรโลงไว้ซึ่งศิลปวัฒนธรรม สิ่งแวดล้อมที่ดีงามของชาติ
หมวดที่ 5 จรรยาบรรณต่อคู่แข่งทางการค้า
- ประพฤติปฏิบัติกับคู่แข่งทางการค้าภายใต้กฎหมาย กรอบกติกาการแข่งขันที่ดี
- ให้ข้อมูลที่สามารถเปิดเผยได้ตามความเหมาะสม
- ส่งเสริมการกระทำหรือกิจกรรมใดๆ อันนำมาซึ่งความเข้าใจอันดีระหว่างกัน และช่วยเหลือเกื้อกูลกันในโอกาสที่เหมาะสม
- มีทัศนคติต่อคู่แข่งทางการค้าในฐานะเพื่อนร่วมธุรกิจที่จะช่วยส่งเสริมให้ธนาคารพัฒนาตนเองอย่างสม่ำเสมอ
สำหรับผู้บริหารระดับสูงต้องมีจรรยาบรรณเพิ่มอีก 3 หมวด ดังนี้
หมวดที่ 6 จรรยาบรรณต่อเจ้าของกิจการ
หมวดที่ 7 จรรยาบรรณต่อพนักงานธนาคาร
หมวดที่ 8 จรรยาบรรณต่อสังคม
หมวดที่ 6 จรรยาบรรณต่อเจ้าของกิจการ
- กำหนดนโยบายที่เป็นประโยชน์สูงสุดต่อเศรษฐกิจของประเทศ
- บริหารงานอย่างเต็มกำลังความรู้ความสามารถและมีประสิทธิภาพภายใต้หลักเกณฑ์การกำกับดูแลที่ดีเพื่อให้กิจการธนาคารมีความเจริญเติบโต ก่อให้เกิดผลตอบแทนที่เหมาะสม
- ให้คำชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับผลการดำเนินงาน เอกสาร เกี่ยวกับงบการเงินของธนาคารแก่หน่วยงานที่กำกับดูแลอย่างโปร่งใส ครบถ้วน และถูกต้อง
- กระตุ้นให้องค์กรยึดถือแนวทางการปฏิบัติที่เป็นเลิศในทุกๆ สายงาน
- ดำเนินธุรกิจด้วยความมีวิสัยทัศน์ที่รอบคอบ
หมวดที่ 7 จรรยาบรรณต่อพนักงานธนาคาร
- ดูแลให้มีระบบผลตอบแทนที่เป็นธรรมและเหมาะสมกับความรู้ความสามารถ ความรับผิดชอบ และผลงานของพนักงาน
- ดูแลให้มีสวัสดิการที่เหมาะสมแก่พนักงาน
- ดูแลให้มีสถานที่และสภาพแวดล้อมการทำงานที่ถูกสุขอนามัย มีความปลอดภัยต่อชีวิต และทรัพย์สินของพนักงาน
- ส่งเสริมการพัฒนาความรู้ความสามารถของพนักงานโดยให้โอกาสอย่างทั่วถึงและสม่ำเสมอ
- ส่งเสริมสนับสนุนให้พนักงานมีความเจริญก้าวหน้าและความมั่นคงในหน้าที่การงานตามความรู้ ความสามารถ และความรับผิดชอบของพนักงาน
หมวดที่ 8 จรรยาบรรณต่อสังคม
- จัดให้มีกิจกรรมที่เป็นประโยชน์และสร้างสรรค์สังคมตามความเหมาะสม
- ปลูกฝังจิตสำนึกของความรับผิดชอบต่อสังคมให้เกิดขึ้นในหมู่พนักงานทุกระดับอย่างต่อเนื่องและจริงจัง
- ไม่นำธนาคารไปเกี่ยวข้องกับกิจกรรมของพรรคการเมืองหรือผู้มีอำนาจทางการเมือง
หมวดที่ 9 บทลงโทษ
- การฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามจริยธรรมที่ได้กำหนดไว้ในระเบียบนี้ให้ถือเป็นการกระทำผิดทางวินัยของธนาคาร
- การพิจารณาการลงโทษการกระทำที่ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามจริยธรรมให้เป็นไปตามความร้ายแรงแห่งการกระทำและดำเนินการให้ปฏิบัติไปตามข้อบังคับว่าด้วยการพนักงานของธนาคารในหมวดที่ว่าด้วยเรื่องวินัยและการลงโทษทางวินัย รวมไปถึงระเบียบว่าด้วยการสอบสวนของธนาคารที่ได้กำหนดไว้
- ให้ถือเป็นหน้าที่ของพนักงานที่จะต้องรายงานการกระทำที่มีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามจริยธรรมต่อผู้บังคับบัญชาระดับสูงขึ้นไปหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้มีการดำเนินการตามขั้นตอนทางวินัย
การป้องกันการขัดแย้งทางผลประโยชน์ (Conflict of Interest)
เพื่อเป็นการป้องกันการขัดแย้งทางผลประโยชน์ ธนาคารได้กำหนดแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนในการป้องกันเกี่ยวกับกรณีของการขัดแย้งทางผลประโยชน์ โดยที่การตัดสินใจใดๆ ของบุคลากรทุกระดับในการดำเนินกิจกรรมทางธุรกิจจะต้องปราศจากอิทธิพลหรือเหตุจูงใจทั้งทางตรงและทางอ้อมของความต้องการส่วนตัว ของครอบครัวหรือบุคคลผู้ใกล้ชิด บุคลากรทุกคนจะต้องปฏิบัติงานเต็มเวลาให้กับธนาคารอย่างสุดความสามารถ และไม่ควรมีผลประโยชน์ทางธุรกิจอื่นใดภายนอกธนาคาร อันจะเป็นการเบียดบังการทุ่มเทเอาใจใส่ในหน้าที่ความรับผิดชอบที่มีต่อธนาคาร ในกรณีที่การกระทำบางอย่างซึ่งเป็นประโยชน์ต่อธนาคาร ธนาคารจะพิจารณาปัญหาดังกล่าวอย่างรอบคอบ ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต มีเหตุผล เป็นอิสระภายใต้หลักการและแนวทางปฏิบัติที่ดีของการกำกับดูแลกิจการที่ดี (Good Corporate Governance) เพื่อสร้างความโปร่งใสและความเชื่อถือให้เกิดขึ้นในการปฏิบัติงานของพนักงานของธนาคาร อันจะเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ธนาคารอย่างยั่งยืนและคุ้มครองผลประโยชน์ของผู้ที่เกี่ยวข้องและผู้มีส่วนได้เสียทุกฝ่ายของธนาคาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่กรรมการธนาคาร พนักงานของธนาคาร หรือผู้ที่เกี่ยวข้องหรือเครือญาติกับพนักงานของธนาคารมีผลประโยชน์ส่วนตนที่ขัดแย้งกับธนาคารหรือประโยชน์โดยส่วนรวม